TARİHÇE
Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği, 6 Kasım 1902 tarihinde Chambre Maritime des Compagnies de Navigation Etrangeres a Constantonople – İstanbul Yabancı Gemi Şirketleri Deniz Ticaret Odası adı ile bu tarihlerde İstanbul’ da yaşayan, gemi taşımacılığında iyi isim yapmış, deneyimli ve sağlam sermaye yapısına ve düzenli sefer yapabilen filolara sahip yabancı denizcilik şirketleri tarafından, 1890 lı yıllarda artmaya başlayan yolcu ve yük taşımacılığının artış ile başlayan sorunlarını birlik içinde çözmek amacı ile kurulmuştur.
Oda’ nın kuruluş amacı, bugün dernekte mevcut bulunan 6 Kasım 1902 tarihli Fransızca basılmış ve Osmanlıca’ ya çevrilmiş olan 9 maddelik arkası mühürlü “ Ecnebi Seyr-i Sefain Kumpanyaları Dersaadet Bahriye Odası Nizamnamesi “ isimli tarihi belgede; “ Şarkta gemi şirketlerini ilgilendirecek meselelerin tetkik ve takip edilmesi ve bu konu ile ilgili olarak bütün resmi daireler arasında gerekli teşebbüslerin yapılması, kendisine müracaat olduğu takdirde şirketler veya şirketler ile tüccar arasında ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların çözümü için dostlukla yardımcı olmak “ şeklinde ifade edilmiştir.
27 Kasım 1927 tarihinde İstanbul Valiliği’ nin 218 sayılı izni ile “ Dersaadet Chambre Maritime des Compagnies de Navigation Etrangeres Cemiyeti “ olarak isim değişikliğine uğrayan dernek, 28 Haziran 1938 tarih ve 3512 Sayılı Cemiyetler Kanunu’ na uyum sağlattırılarak adını, “ Ecnebi Seyrisefain Şirketleri ve Armatörleri Cemiyeti” olarak değiştirmiştir.
1968 yılında İçişleri Bakanlığı’ nın yazmış olduğu talimatla, cemiyet isminin başında bulunan “ Ecnebi “ ibaresinin kaldırılması, Türk gemi sahipleri ve vapur acentelerinin de üye olmaya davet edilmesi istenmiş, bunun üzerine 4 Nisan 1968 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında alınan karar ile ismi “ Vapur Donatanları ve Acenteleri Cemiyeti “ olarak değiştirilmiştir. Ayrıca yine bu toplantıda derneğin amacı da “ Deniz nakliyatı ile ilgili konularda, üyeler arasında mesleki ve sosyal dayanışmayı sağlamak ve bu amacın tahakkuku için;
a. Deniz nakliyatı konusundaki ilerleyişi takip etmek ve bunları üyelerine duyurmak,
b. Konu ile ilgili konferans ve seminerler tertip etmek ve bunları üyelerine bildirmek,
c. Deniz nakliyatına ait istatistikleri tutmak, hizmet ve mesleği ilgilendiren tarifeleri neşretmek,
d. Eğitim, sağlık ve çeşitli sosyal konularda, doğrudan doğruya veya mevcut kuruluşlara yardım suretiyle, topluma yararlı eser ve işler yapmaya çalışmak,
şeklinde belirtilerek statü değişikliği yapılmıştır.
7 Ekim 1983 tarihinde, 2908 Sayılı Dernekler Kanunu’ nda yapılan değişikliğe paralel olarak derneğin ismindeki “ cemiyet “ kelimesi yerine “ dernek “ kelimesi konulmak suretiyle “ Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği “ şeklindeki bugünkü ismini almıştır.
1992 yılında Yönetim Kurulunun kararı ile Dernek Tüzüğü’ nün 8-12-22 ve 32. maddelerinin değiştirilmesi kararı alınmıştır. Konu ile ilgili olarak İstanbul Valiliğine başvurulmuş ve Valiliğin 6 Kasım 1992 tarih ve 017-090 865 sayılı onayı ile tüzükteki 4 madde değişikliği kabul edilmiştir.
Son olarak 12 Mayıs 2006 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında Dernek Tüzüğü’ nün, 23 Kasım 2004 tarihinde yürürlüğe giren 5253 Sayılı Dernekler Kanunu, bu Kanun ile değişen Türk Medeni Kanunu ve 31 Mart 2005 tarihinde yayımlanan Dernekler Yönetmeliği hükümlerine uyumlu hale getirilmesi teklifi oy birliği ile kabul edilmiş ve 41 maddelik son Tüzük, Derneğin temel amaçlarına uygun olarak çalışmasını sağlamaktadır.
Dernek 2002 yılında Kuruluşunun 100. Yılı Anısına, Tarihi Araştırmalar Vakfı’ na “ Türk Denizciliği ve Deniz Ticareti Kaynakları “ isimli eseri hazırlatarak, yüzyıllık onurlu geçmişine sahip çıkmış ve bu eseri “ Denizciliğin Kültür Mirası “ olarak gelecek nesillere devretmiştir.
Dernek ayrıca 2004 yılında, değerli üyelerinin katkıları ile İstanbul’ un Cihangir semtinde eski bir tarihi konağı satın alarak aslına uygun olarak restore ettirmiş ve Boğazın en mutena köşelerinden birinin görüntüsüne sahip olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
Kuruluşundan Günümüze Dernek Başkanları
Tüzük şartlarına uygun olarak 1902 yılında yapılan ilk seçimlerde, 28 kurucu üye arasından ilk 10 kişilik aşağıdaki Yönetim Kurulu seçimi yapılmıştır.
Başkan : M. Charles Dechaud
2. Başkan : M. Barboro
2. Başkan : M. Petcheneff
Sekreter : M. J. AL Seymery
Muhasip : M. A. C. Silley
Üye : Baron de Bucoviç
Üye : M. A. C. Sfezzo
Üye : D. A. Mango
Üye : Spas Antonoff
Üye : Th. Reboul
Üye : Theo. N. Curmuzi
1902 – 1912 Fransız ve Compagnies Messageries’ in temsilcisi M. Charles Dechaud, kuruluşun ilk başkanı olmuştur.
1912 – 1919 Yılında yapılan başkanlık seçimlerinde Timothee Reboul başkan olarak seçildi. Başkanlık döneminin Balkan Harbi’ ne rastlaması ve arkadan 1. Dünya Savaşı’ nın başlaması nedeniyle başkanlığı 1919 yılına kadar devam etti. İstanbul limanının içinde bulunduğu şartlar, düzenli bir deniz ticaretine uygun olmadığı için kuruluş da normal dönemindeki gibi çalışamamıştır.
1919 – 1921 Yılında yapılan Genel Kurul Toplantısında başkanlığa Messageries Maritimes acentesi temsilcisi E. Labussiere seçilmiştir.
1921 – 1928 Yılında yapılan Genel Kurul Toplantısında Soc. İtal di Servizi Marittimi Şirketi temsilcisi Quintino Fonzi Cruciani başkan seçilmiş ve 1928 yılına kadar bu görevde kalmıştır.
1928 – 1961 Yılları arasında Messageries Maritimes Şirketi temsilcisi Lorent Reboul başkanlık yapmış ve 33 yıl süre ile en uzun görevde kalan başkan olmuştur.
1961 – 1964 Yılları arasında Hugh La Fontaine başkanlık görevi yapmıştır.
1964 – 1973 Yılları arasında 9 yıl süre ile Gabriel Couteux başkanlık yapmıştır.
1973 – 2004 Yılları arasında ilk defa bir Türk, Metin Leblebicioğlu başkanlık görevine getirilmiş ve 31 sene bu görevini sürdürmüştür.
16 Nisan 2004 Tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında Ruhi Duman başkanlığa seçilmiş olup halen Dernek Başkanlığı görevini sürdürmektedir.